SALASILAH TAREKAT NAQSYABANDIYYAH AL-’ALIYYAH SYEIKH NAZIM AL-HAQQANI : ANALISIS EPISTEMOLOGI, TRADISI DAN ISU KEABSAHAN

Genealogy of the Naqshbandī al-ʿĀliyyah Order of Sheikh Nāẓim al-Ḥaqqānī: an Epistemological, Traditional, and Legitimacy Issue Analysis

Authors

  • Ibtisam binti Muhammad
  • Mohd Fuad bin Mokhtar
  • Mardhiah binti Ahmad Sahimi
  • Siti Fazidatul Zahariah binti Mat Saleh
  • Noor Mumtazah binti Hashim

Abstract

ABSTRAK

Artikel ini akan mengupas persoalan kesahihan salasilah dalam Tarekat Naqsyabandiyah al-‘Aliyyah yang dipimpin oleh Syeikh Nazim al-Haqqani. Salasilah dalam tarekat sufi bukan sekadar garis keturunan keilmuan, tetapi juga mewakili transmisi ruhani yang bersifat batiniah dan mendalam. Kajian ini menelusuri sejarah salasilah Naqsyabandiyah, menilai sumber-sumber yang mengesahkan kesahihannya dan menjelaskan perbezaan pendekatan antara sanad hadis dan salasilah dalam ilmu tasawuf. Juga dibincangkan ialah konsep Salasilah Barzakhiyyah serta pandangan ulama terhadap kemungkinan pertemuan dengan Nabi Khidir a.s. Kaedah kajian adalah berbentuk kualitatif menerusi analisis dokumen dan teks klasik serta kontemporari. Hasil kajian mendapati bahawa meskipun wujud pertikaian terhadap beberapa aspek metodologi sanad, salasilah tarekat ini diterima luas dalam kalangan ulama sufi dan diperakui oleh institusi keagamaan rasmi.

 

ABSTRACT

This article examines the question of the authenticity of the lineage in the Naqshbandiyah al-‘Aliyyah Order led by Sheikh Nazim al-Haqqani. The lineage in the Sufi order is not just a scholarly lineage, but also represents a spiritual transmission that is inner and profound. This study traces the history of the Naqshbandiyah lineage, evaluates the sources that confirm its authenticity, and explains the difference in approach between the hadith chain of command and lineage in Sufism. Also discussed is the concept of the Barzakhiyyah lineage and the views of scholars on the possibility of meeting with the Prophet Khidr (a.s.). The research method is qualitative through the analysis of classical and contemporary documents and texts. The results of the study found that despite disputes over several aspects of the methodology of the lineage, the lineage of this order is widely accepted among Sufi scholars and is recognized by official religious institutions.

References

ʿAbd Raḥīm al-Khaznawī. al-Ṭarīqah al-Naqshabandiyyah: Nashʾatuhā, Uṣūluhā, Tatawwuruhā. Beirut: Muʾassasah al-Kutub al-Thaqāfiyyah, 2015.

ʿAbd al-Ḥalīm Maḥmūd. al-Qaḍāyā fī al-Taṣawwuf: al-Madrasah al-Shādhiliyyah. Kaherah: Dār al-Maʿārif, 1999.

ʿAbd al-Ḥalīm Maḥmūd. al-Madrasah al-Shādhiliyyah al-Ḥadīthah wa Imāmuha Abū al-Ḥasan al-Shādhilī. Dār al-Kutub al-Ḥadīthah, t.t.

ʿAbd al-Majīd al-Khānī. al-Ḥadāʾiq al-Wardiyyah fī Ḥaqāʾiq Ajillā al-Naqshabandiyyah. Irbil, Iraq: Aras Publisher, 2002.

Abdul Manam Mohamad, “Silsilah Dalam Ilmu Tarekat”. Prosiding dibentangkan di Diskusi Tarekat Tasawuf Negeri Sembilan. Jabatan Mufti Kerajaan Negeri Negeri Sembilan dan Majlis Agama Islam Negeri Sembilan, November 22-24, 2011.

Abdul Manam Mohamad. Tarekat Naqsyabandiyah: Perkembangan dan Sumbangan Ikhwannya di Malaysia. Negeri Sembilan: Jabatan Mufti Negeri Sembilan, 2004.

Ahmad Arif Zulkefli et al. “Penilaian Kritis Disertasi ‘Pemikiran Akidah Shaykh Nazim al-Qubrusi Menurut Ahli Sunnah Wal Jamaah’. [Critical Evaluation Of The Dissertation 'Pemikiran Akidah Shaykh Nazim Al-Qubrusimenurut Ahli Sunnah Wal Jamaah': A Study Of Divine Issues]”. Jurnal Islam Dan Masyarakat Kontemporari, vol.24, no. 2 (2023): 52-72.

Faudzinaim Badaruddin dan Muhammad Khairi Mahyuddin. “Autoriti Sanad Tarekat dan Peranannya dalam Ilmu Tasawuf”. International Journal of Islamic Thought, vol. 20 (2021): 34-44.

Gerdien Jonker. “The Evolution of the Naqshbandi-Mujaddidi Sulaymani in Germany”. Dlm. Sufism in the West, London: Routledge, 2006.

Ibn Ḥajar al-Haythamī. al-Fatāwā al-Ḥadīthiyyah. Kaherah: Dār al-Fikr, t.t.

Imām al-Nawawī. al-Minhāj Sharḥ Ṣaḥīḥ Muslim. Jilid. 11, Indonesia: Dārus Sunnah, t.t.

Jalāl al-Dīn al-Suyūṭī. Taʾyīd al-Ḥaqīqah al-ʿĀliyah wa Tashyīd al-Ṭarīqah al-Shādhiliyyah. ed. al- Muḥaddith ʿAbd Allāh al-Ghumārī. Tunisia: al-Maṭbaʿah al-Islāmiyyah, 1934.

Jorden S. Nielsen, Mustafa Draper dan Galina Yemelianova. “Transnational Sufism: The Ḥaqqāniyyah”. Dlm. Sufism in the West, London: Routledge, 2006

Kajian Semula Tarekat Naqsyabandiah Al-'Aliah Syeikh Nazim Al-Haqqani,” Jabatan Mufti Johor, diakses pada 28 Ogos 2025, https//said.johor.gov.my/perkhidmatan/paparan_detail_fatwa.php?id=471

Mohamad Hafiz Darpen, Muaz Bin Mohd Ghani Basri dan Ali Bin Abdul Jalil. “Kritikan Sanad Terhadap Riwayat Abu Yazid Al-Bisthomi dalam Silsilah Tarekat Naqsyabandiyah”. Jamalullail Journal, vol. 4, no. 1 (2025): 72–90.

Mohd Asyran Kamaruzzaman. “Pemikiran Akidah Shaykh Nāẓim al-Qubrūṣī Menurut Ahli Sunnah Waljamaah.” Disertasi Phd, Universiti Kebangsaan Malaysia, 2020

Mohd Asyran, Mohd Haidhar dan Kamarudin Salleh. “Dakwah Sheikh Nazim al-Qubrusi: Antara Penerimaan dan Penolakan”. Jurnal al-Hikmah, no 1 (2019): 41-59.

Mohd Faizal Harun dan Muhamad Hazwan. Sejarah Tarekat: Pertumbuhan dan Penyebaran di Dunia Islam. Sintok: Universiti Utara Malaysia Press, 2018.

Warta Kerajaan Negeri Perak,” Warta Kerajaan: Enakmen Pentadbiran Agama Islam Perak, diakses pada 27 Ogos, 2025, https://mufti.perak.gov.my/images/perkhidmatan/koleksi_umum/warta_kerajaan/naqsyabandiah.pdf

Zakaria Stapa. “Sanad tarekat: sejauh mana sandaran kepada amalan para sahabat”. Kertas kerja dibentangkan di Seminar Sufi Menurut Pendekatan Wasatiyyah Peringkat Kebangsaan, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Jabatan Mufti Negeri Melaka, Institut Wasatiyyah Malaysia (IWM), Jabatan Agama Islam Melaka (JAIM) dan Majlis Agama Islam Melaka (MAIM), Ogos 18, (2016).

Published

30-12-2025

How to Cite

SALASILAH TAREKAT NAQSYABANDIYYAH AL-’ALIYYAH SYEIKH NAZIM AL-HAQQANI : ANALISIS EPISTEMOLOGI, TRADISI DAN ISU KEABSAHAN: Genealogy of the Naqshbandī al-ʿĀliyyah Order of Sheikh Nāẓim al-Ḥaqqānī: an Epistemological, Traditional, and Legitimacy Issue Analysis. (2025). Journal of Fatwa and Falak Selangor, 2(2), 1-17. https://juffas.muftiselangor.gov.my/index.php/jurnal/article/view/55

Most read articles by the same author(s)

1 2 3 > >>