INTEGRASI METODOLOGI FIQH DAN HADIS DALAM FATH AL-AZIZ SUMBANGAN AL-RAFI'I KEPADA MAZHAB SYAFI'I

Integration of Fiqh and Hadith Methodologies by al-Rāfi’ī: A Study of the Book Fatḥ al-’Azīz

Authors

Keywords:

al-Rāfi‘ī; Fatḥ al-‘Azīz; metodologi fiqh; metodologi hadith; integrasi fiqh–hadis.

Abstract

Kajian ini meneliti ketokohan al-Rāfi‘ī sebagai tokoh utama mazhab Shafi’i yang digelar Mujtahid Fatāwā, namun sumbangannya kurang diberi perhatian dalam kajian kontemporari. Justeru, kajian ini bertujuan untuk menilai ketokohan dan sumbangannya dalam perkembangan mazhab Shafi’i, menganalisis metode penulisan dalam karya Fatḥ al-‘Azīz dan meneliti pendekatan beliau dalam pendalilan berdasarkan hadis. Kajian menggunakan pendekatan kualitatif melalui analisis teks terhadap karya tersebut. Dapatan menunjukkan bahawa al-Rāfi‘ī diiktiraf sebagai tokoh berautoriti dalam fiqh dan hadis, malah sebahagian ulama menilai beliau lebih mendalam dalam bidang hadis berbanding al-Nawawī. Dari sudut metodologi, beliau mengaplikasikan istidlāl yang tersusun dengan menggabungkan tarjīḥ mazhab dan analisis dalil. Kesimpulannya, al-Rāfi‘ī memainkan peranan penting dalam memperkukuh tradisi mazhab Shafi’i. Kajian ini memberi implikasi terhadap keperluan memperluas penyelidikan tentang sumbangannya dalam bidang fiqh dan hadis.

References

Abd Rahman bin Rahuni & Mualimin Mochammad Sahid. Imam al-Rafi‘i dan Peranannya dalam Perkembangan Mazhab Syafi‘i. Brunei: Jurnal al-Shafi‘i (2019): 19-37.

Al-Dhahabī, Muḥammad bin Aḥmad bin ‘Uthmān. Siyar A‘lām al-Nubalā`. Beirut: Mu’assasah al-Risālah, 1984.

Al-Dhahabī. Tārīkh al-Islām, Beirut: Dār al-Kutub al-‘Arabī, 1993.

Al-Hāyis, Hassān bin Jāsim. Taḥqīq al-‘Azīz sharḥ al-Wajīz. Dubai: Jā`izat Dubai al-Dawliyyat li al-Qur`ān al-Karīm, 2016.

Al-Isnawī, ‘Abd al-Raḥmān bin Ḥasan. Ṭabaqāt al-Shāfi‘iyyah, Beirut: Dar al-Kotob al-Ilmiyah, 2002.

Al-Khaṭīb al-Sharbīnī, Muḥammad bin Aḥmad. Mughnī al-Muḥtāj fī ma‘rifah ma‘ānī alfāz al-Minhāj. Kaherah: Mathba’ah Musṭafā al-Halabī, 1958.

Al-Kurdī, Muḥammad bin Sulaymān. al-Fawaid al-Madanīyyah fī man yuftā bi qawlihi min aimmat al-Shāfi‘īyyah. Beirut: Dār Nūr al-Ṣabāḥ, 2011.

Al-Malibārī, Aḥmad Kūyā bin ‘Alī. Al-‘Awaid al-Dīniah fī talkhīs al-Fawāid al-Madanīyyah. Kajian sarjana yang belum diterbitkan. Universiti al-Azhar. 2009.

Al-Mubārakī, Yaḥyā Husayn Musāwī. Taḥqīq wa dirāsah al-qism al-tāsi‘ min kitab Fatḥ al-‘Azīz fī sharḥ al-Wajīz, Tesis PhD, Universiti Umm al-Qura, 1901.

Al-Nawawī, Yaḥyā bin Sharaf. Rawdat al-Ṭālibīn wa ‘Umdat al-Muftīn. Beirut: al-Maktab al-Islāmī, 1991.

Al-Nawawī, Yaḥyā bin Sharaf. Tahdhīb al-Asmā` wa al-Lughāt, Beirut: Dar al-Kotob al-Ilmiyah, 2003.

Al-Qārī, Mullā ‘Alī, Mirqāt al-Mafātīḥ sharḥ Mishkāt al-Maṣābīḥ, Beirut: Dār al-Fikr, 2002.

Al-Rāfi‘ī, ‘Abd al-Karīm bin Muḥammad. al-Tadwīn fi akhbār Qazwīn. Beirut: Dar al-Kotob al-Ilmiyah, 1988.

Al-Rāfi‘ī, Abū al-Qāsim ‘Abd al-Karīm. al-‘Azīz fī sharḥ al-Wajīz. Dubai: Jā`izat Dubai al-Dawliyyat li al-Qur`ān al-Karīm, 2016.

Al-Saqqāf, Sayyīd ‘Alawī ibn Aḥmad. al-Fawa`id al-makkiyyah fī mā yahtājuh talabat al-shāfi‘iyyah min al-masā’il wa al-qawā‘id al-kuliyyah, Tarim: Markaz al-Nur, 2018.

Al-Subkī, Tāj al-Dīn bin Taqī al-Dīn. Ṭabaqāt al-al-Shāfi‘iyyah al-Kubrā. Beirut: Dār al-Ma’rifah, 1990.

Ḥājī Khalīfah, Muṣṭafā bin ‘Abdullāh. Kashf al-Ẓunūn an asāmī al-kutub al-funūn, Beirut: Dār Ihyā` al-Turāth, 2020.

Ibn al-Mulaqqin, Sirāj al-Dīn ‘Umar bin ‘Alī. al-Badr al-Munīr. Riyadh: Dār al-Hijrah, 2004.

Ibn al-Mulaqqin, Sirāj al-Dīn ‘Umar bin ‘Alī. Khulāṣat al-Badr al-Munīr. Kaherah: Maktabah al-Rushd, 2011.

Ibn Hidāyatullāh. Ṭabaqāt al-Shāfi‘iyyah, Beirut: Dār al-Afaq al-Jadīdah, 1982.

Ibn Kathīr, Ismā‘īl bin ‘Umar. Ṭabaqāt al-Fuqahā` al-Shāfi‘iyyīn, Kaherah: Maktabah al-Thaqafah al-Diniyyah, 1993.

Ibn Qāḍī Shuhbah, Abū Bakr bin Aḥmad. Ṭabaqāt al-Shāfi‘iyyah, Beirut: Dār ‘Ālim al-Kutub, 1987.

Ibrāhīm, Narjis ‘Aṭiyyah. Khādim al-Rāfi‘ī wa al-Rawḍah: Tahqīq wa Dirasah, Tesis sarjana belum diterbitkan, Mekah: Universiti Umm al-Qura, 2014.

Muhammad Asrori Ma‘sum, Histori hadits karya Imam Muslim: Peran penting kitab hadits shahih Muslim dalam mendefinisikan pendidikan, Journal Didaktika Religia 4, no.1, Kediri: IAIN, 2016.

Nik Airin Aqmar, Azri Bhari, Mohd Faiz Mohamed Yusof dan Mohd Zuhaili Saiman. “Analisis Perkembangan Istilah Qawl Muktamad dan Rujukan Kitab Muktamad dalam Mazhab Syafie.” Jurnal ‘Ulwan 8, no. 1 (2023). Universiti Islam Melaka.

Waḥīd ‘Āṭif ‘Abd al-‘Azīz. al-Imam al-Rāfi‘ī wa juhūduhu fī al-Fiqh al-Islāmī. Kajian sarjana yang belum diterbitkan. Universiti Kaherah. 2012.

Yahaya, Mohammad Zaini, and Muhammad Adib Samsudin. 2022. “Imam Al-Haramayn Al-Juwayni Dan Karya Agungnya ‘Nihayat Al-Matlab Fi Dirayat Al-Madhhab’: Imam Al-Haramayn Al-Juwayni and His Esteemed Literary Work Entitled ‘Nihāyat Al-Maṭlab Fī Dirāyat Al-Madhhab’”. Journal of Ifta and Islamic Heritage 1 (1):1-29. https://ejournal.muftiwp.gov.my/index.php/jiftah/article/view/7

Published

30-06-2026

How to Cite

INTEGRASI METODOLOGI FIQH DAN HADIS DALAM FATH AL-AZIZ SUMBANGAN AL-RAFI’I KEPADA MAZHAB SYAFI’I: Integration of Fiqh and Hadith Methodologies by al-Rāfi’ī: A Study of the Book Fatḥ al-’Azīz. (2026). Journal of Fatwa and Falak Selangor, 3(1), 1-31. https://juffas.muftiselangor.gov.my/index.php/jurnal/article/view/68

Most read articles by the same author(s)

<< < 1 2 3